Stemplicht

Afdrukken

Democratie.Nu is voorstander van de AFSCHAFFING van de stemplicht (opkomstplicht). Vijf redenen:

  1. De stemplicht verdoezelt het gebrek aan politieke legitimatie. De kiezer MOET nl. zijn stem uitbrengen - op straf van boete, en dat terwijl haast alle landen de stemplicht al lang hebben afgeschaft. Echter, het uitbrengen van de stem bijkt niet meer dan een rituele handeling. Met verkiezingen kan men namelijk géén wetgeving beïnvloeden. Bijgevolg holt het verkiezingssysteem haar doel volledig voorbij.
  2. Waar de stemplicht in een ver verleden nuttig en noodzakelijk was, is ze gaandeweg verworden tot een garantiestelsel van stemmen én overheidsgelden voor de grote politieke partijen. Jazeker, de lage opkomst bij verkiezingen is een eerste beslissing van de kiezers, die enorm hard kan aankomen bij de politici. Partijen dienen de kiezer te overtuigen om te gaan stemmen. Slagen ze daar niet in, dan is dat een belangrijk politiek signaal.
    Een confronterend voorbeeld: in landen waar geen stemplicht heerst, kwam bij de voorbije Europese verkiezingen nauwelijks een derde van de kiezers opdagen. Wat is dan het mandaat van een verkozene nog waard? Dit is de vraag die Democratie.Nu relevant lijkt; niet ‘of een beperkte opkomst representatief is voor de hele bevolking’. Immers: wanneer iemand gaat stemmen, dan neemt hij/zij even de rol van ‘volksvertegenwoordiger’ waar: dan vertegenwoordigt hij/zij degenen die ervoor kiezen om - in alle vrijheid - NIET te gaan stemmen.
    De stemplicht/opkomstplicht die in België nog steeds bestaat, komt neer op een verplichting - ons door de politieke klasse opgelegd - om deel te nemen aan een uitgehold ritueel, dat alleen maar dient om een ondemocratische en illegitieme machtsuitoefening te legitimeren.
  3. Stemplicht is bovendien absurd. Het idee van stemplicht gaat uit van de totalitaire gedachte dat de staat bevoegd is om de burger te dwingen tot een maatschappelijke oordeelsvorming. Verkieslijker lijkt ons: de staat wacht op wat de burgers op eigen initiatief en uit eigen inzicht aan ideeën en idealen via het democratische besluitvormingsproces aandragen.
  4. Iemand dwingen tot een moreel besluit (want stemmen is een morele handeling) is zélf immoreel.
  5. Ook absurd is het grote aantal politiek onwetenden die hierdoor tegen hun zin ter stembus dienen te trekken en de kiesuitslag vervormen.